Baldr (1900) – tranh của Jacques Reich
Baldr (1900) – tranh của Jacques Reich

Các tên khác: Balder, Baldur, Balðr. Tên của thần có nghĩa là “huy hoàng”. Người ta cho rằng chữ rune sōwilō là dành cho thần.

Baldr nhìn trộm Nanna tắm (1898) – tranh của Louis Moe
Baldr nhìn trộm Nanna tắm (1898) – tranh của Louis Moe

Baldr là con trai của Óðinn và Frigg, anh em trai sinh đôi của Höðr và anh em trai vớiHermóðr. Baldr kết hôn với Nanna – con gái của Nep; cả hai có một con trai tên làForseti – thần công lý. Baldr cùng với vợ ở trong lâu đài Breiðablik (“toả sáng rộng khắp”) tại Ásgarðr. Breiðablik là toà lâu đài có mái bạc đặt trên những cây cột vàng, nơi không một thứ nào không trong sạch có thể ở lại.

Baldr và Nanna (1882) – tranh của Friedrich Wilhelm Heine
Baldr và Nanna (1882) – tranh của Friedrich Wilhelm Heine

Baldr là vị thần của sự thật, cái đẹp, công lý và sự trong sạch; là một vị thần rất đẹp trai và thông thái, với cặp mắt xanh và mái tóc màu vàng–đỏ. Một số người cho rằng Baldrcòn là thần ánh sáng nữa. Sự có mặt của Baldr luôn làm cho tất cả mọi người thấy thoải mái, và Baldr cũng là người được yêu quý nhất trong số các vị thần. Tuy thế, thông qua lời tiên tri và những giấc mơ của Baldr, các vị thần phát hiện ra rằng Baldr sẽ chết. Frigg– mẹ của Baldr, liền đi khắp nơi yêu cầu mọi sinh vật, cây cối và những vật vô tri vô giác trên thế giới, phải thề không được làm hại con trai nàng. Tất cả đều đồng ý rằng dòng giống của chúng sẽ không làm hại cũng như giúp đỡ việc làm hại Baldr. Frigg không nghĩ rằng một cây tầm gửi có thể làm hại đến con trai mình, vì thế nữ thần không bắt cái nhành cây tầm gửi vô hại mọc trên cây sồi gần cổng Valhöll (Valhalla) ấy, phải thề. Loki đã tìm cách lấy được thông tin đó từ Frigg.

Loki giúp Höðr giết Baldr (1882) – tranh của Carl Emil Doepler
Loki giúp Höðr giết Baldr (1882) – tranh của Carl Emil Doepler

Tại Ásgarðr, các vị thần tổ chức một trò chơi mà họ thấy khá thú vị. Họ ném đá, lao, gươm hoặc bất cứ một vật gì đó vào Baldr. Không một thứ nào trong số những vật ấy làm hại được vị thần trẻ tuổi. Chỉ có Höðr là không chơi, vì thần bị mù mắt. Loki đến bên vị thần mù, đưa cho Höðr một mũi tên làm từ nhành cây tầm gửi ấy và bảo thần ra chơi cùng với anh mình. Loki chỉ hướng cho Höðr, và Höðr ném nhành cây tầm gửi bằng tất cả sức lực của mình. Những người còn lại đứng nhìn với nỗi kinh hoàng khi Baldr bị nhành cây đâm trúng tim và lăn ra chết tức thì.

Cái chết của Baldr (1840) – tranh sơn dầu của Christoffer Wilhelm Eckersberg
Cái chết của Baldr (1840) – tranh sơn dầu của Christoffer Wilhelm Eckersberg

Nữ thần chết Hel đồng ý thả Baldr, cho phép vị thần trẻ tuổi sống lại nếu tất cả mọi tạo vật đều nhỏ nước mắt than khóc cho Baldr. Tất cả mọi sinh vật trên thế giới khóc Baldr, chỉ trừ mụ khổng lồ tên là Þökk từ chối nhỏ dù chỉ một giọt nước mắt cho vị thần. Heltừ chối thả Baldr. Váli – con trai của Óðinn và Rindr – được sinh ra đúng vào ngày Baldrchết, chỉ một ngày sau đã lớn lên thành người trưởng thành và giết Höðr trả thù choBaldr. Nanna hoàn toàn suy sụp và kiệt sức vì đau buồn. Nàng ngày càng ốm yếu gầy mòn đi, rồi chết. Tại đám tang của Baldr, thần được mặc trang phục màu đỏ sẫm, đặt lên giàn thiêu trên con thuyền Hringhorni của thần. Bên cạnh thần là thi thể của Nanna. Ngựa và của cải của Baldr cũng được đưa lên thuyền. Con thuyền được nữ khổng lồ Hyrrokkin thả trôi ra biển sau khi những mũi tên lửa bắt đầu đốt cháy con thuyền vào lúc hoàng hôn. Con người bắt chước lễ tang này mỗi khi một người vĩ đại hay một chiến binh dũng cảm qua đời.

Óðinn nói lời cuối với Baldr (1908) – tranh của W. G. Collingwood
Óðinn nói lời cuối với Baldr (1908) – tranh của W. G. Collingwood

Khi các vị thần phát hiện ra Þökk chính là do Loki cải trang, họ săn lùng, bắt được Lokivà xiềng Loki vào ba tảng đá, trên đầu có đặt một con rắn độc liên tục nhả nọc xuống để Loki phải chịu đau đớn. Cái chết của Baldr là khởi đầu cho Fimbulvetr. Sau Ragnarök,Baldr sẽ hồi sinh, báo trước sự bắt đầu một thời đại mới.

Baldr (1909) – tranh của Dorothy Hardy
Baldr (1909) – tranh của Dorothy Hardy

Snorri và Saxo Grammaticus có quan điểm rất khác nhau về Baldr và cái chết của thần. Trong phiên bản của Saxo, chỉ có Höðr là phải chịu trách nhiệm về cái chết của Baldr. Tên của Baldr hiếm khi xuất hiện trong tên các địa danh, nên người ta tin rằng thần không được nhiều người thờ phụng. Có người giả thiết rằng Baldr là một chiến binh đã được nâng lên hàng thánh thần. Các nhà thơ dùng tên Baldr để chỉ chiến binh. Tuy thế,Baldr cũng được người Đức thờ phụng, là một trong bảy vị thần có tên trong Second Merseburg Charm, một bản thảo của Đức có từ khoảng năm 900. Con ngựa của Baldr bị bong gân, và đoạn văn ấy có lẽ chỉ cách để chữa bong gân bằng cách nêu ra tên các vị thần. Những vị thần khác có tên trong bùa phép ấy là Wodan (Óðinn), Frija (Frigg), Volla (Fulla), Phol, Sinthgunt và Sunna. Nhân dạng của ba vị thần cuối cùng không được biết đến, nhưng có suy đoán cho rằng Phol là một tên khác của Baldr. Lễ hội Bắc Âu được tổ chức vào ngày hạ chí – ngày dài nhất trong năm, là để vinh danh Baldr. Người ta tin rằng đây chính là ngày Baldr qua đời, vì ánh nắng mặt trời trở nên ít ấm áp hơn, và ngày trở nên ngắn hơn.

Baldr (1901) – tranh của Johannes Gehrts
Baldr (1901) – tranh của Johannes Gehrts
Baldr (1901) – tranh của Johannes Gehrts
Baldr (1901) – tranh của Johannes Gehrts
Cái chết của Baldr (1895) – tranh minh họa của Lorenz Frølich
Cái chết của Baldr (1895) – tranh minh họa của Lorenz Frølich

Nguồn bài viết: thanthoaibacau.info

LEAVE A REPLY