Ăn chay bạn có thể tự mình đưa ra cả trăm ngàn lý do, từ về những lợi ích về sức khỏe cho bản thân cho đến những lý do về môi trường và cộng đồng. Hay ăn chay dành cho người tu hành thì mang nhiều tầm ý nghĩa khác nhau và hợp lý với những trường hợp nhất định.

Nói về Phật Giáo thì Trong văn hóa Phật giáo Bắc tông thì ăn chay là điều căn bản và thiết yếu mà người Phật tử phải thực hiện. Thế nhưng, chúng ta có thể bắt gặp các tu sĩ ăn mặn ở những nơi tu tập theo Phật giáo Nam tông. Điều này nhiều khi gây nên sự bất đồng và bối rối cho các Phật tử trong vấn đề ăn chay, ăn mặn. Có những người ăn chay chỉ là hình thức hay do được khuyên như vậy mà không có sự hiểu biết rõ ràng về ý nghĩa của việc ăn chay. Ăn chay với họ vì thế mà trở nên nhọc nhằn, phát sinh nhiều chướng ngại. Người ăn chay được thì cho mình tu cao, tu giỏi hơn người khác. Trái lại, có những người lại lấy lí do giới luật đức Phật đưa ra không cho phép người tu hành sát sinh chứ không bắt ăn chay để ngụy biện cho thói quen ăn mặn của mình.

khất thực

Ăn là một nhu cầu cơ bản của con người. Xã hội càng phát triển thì những nhu cầu cơ bản đó lại càng được coi trọng và nâng lên tầm cỡ khác. Ăn không còn đơn thuần là để duy trì sự sống mà còn kèm theo ý nghĩa của sự hưởng thụ, thể hiện đẳng cấp. Người ta ăn theo phong trào, theo những gì xã hội thịnh hành, tìm kiếm của ngon vật lạ để thỏa mãn sự tò mò nơi cửa miệng. Quá trình đó luôn song hành cùng những lần ngã xuống của bao sinh mạng vô tội và sự thăng hoa nơi cái tôi vô tâm, vị kỷ bên trong mỗi người.

Có thể nhiều khi chúng ta vô tư đến nỗi không biết rằng một món ăn ngon chứa đựng trong đó nỗi sợ hãi, đau đớn cùng sự căm phẫn tột cùng của các con vật; là sự vô cảm đến lạnh người trước ánh mắt van lơn mà các vị đồ tể dành cho những sinh linh bất lực dưới chiếc dao mổ. Chúng ta hiếm khi để ý đến điều đó nhưng không có nghĩa rằng nó không tồn tại hay không liên hệ gì tới bản thân chúng ta. Có thể thưởng thức các món ăn một cách ngon lành có khác nào ta đang vui vẻ trên nỗi đau của những con vật. Và một sự thật nữa mà ta cũng không thể phủ định, đó là nếu chúng ta nuôi dưỡng cơ thể bằng những ô trược thì cả thân và tâm ta cũng dần trở nên ô trược và nặng nề. Sự ô trược nằm trong thân xác động vật, nơi bản năng và tính hoang dã ngấm sâu vào từng mạch máu, thớ thịt. Những vấn nạn trong quá trình chăn nuôi công nghiệp, đặc biệt là độc tố phát sinh trong cơ thể con vật trước khi bị giết chết, liệu có thể cung cấp cho con người những thực phẩm được coi là sạch, an toàn và tốt cho sức khỏe?

Là một người tu hành thì những điều trên đều phải thấu rõ. Tu hành chính là thực hành việc tu sửa thân tâm để đạt tới sự giải thoát, giác ngộ. Giải thoát là thoát khỏi những ràng buộc, vướng mắc, những khổ đau phát sinh trong tâm mình. Vậy ta có thể thoát khổ nếu cái tôi và sự ngã mạn của mình ngày một lớn? Khổ đau có thể chấm dứt nhờ sự vui vẻ có được trên khổ đau của người khác, các sinh vật khác? Hẳn nhiên, bạn đã tự có câu trả lời cho mình.

Ăn chay là lối ăn uống đơn giản, đưa con người ta trở về với mục đích cơ bản của việc ăn uống. Ăn chỉ là ăn, là để duy trì cuộc sống, mà nhờ đó, ta có đủ sức khỏe và trí tuệ để tiếp tục công cuộc tu sửa thân tâm mình. Bản thân việc ăn chay cũng là một phương tiện để người ta tu sửa.

ý nghĩa ăn chay với người

Trước tiên là giảm bớt lòng tham, sự ham muốn trong ăn uống nói chung. Ham ăn, yêu thích và bị cuốn hút bởi những món ăn ngon là điều rất dễ bắt gặp trong đời sống hàng ngày ở nhiều người. Đã là đam mê, ham thích thì làm sao giữ cho tâm được thảnh thơi, thong dong, không vướng bận cho được? Giải thoát làm sao có? Một lối ăn uống đơn giản, chặt đứt đầu dây mối nhợ của một loại tham đắm, hay chí ít là không để nó có cơ hội trỗi dậy và từ từ biến mất theo thời gian, thì người tu có nên thực hiện?

Ý nghĩa sâu xa hơn của việc ăn chay chính là để giảm bớt phần nào bản ngã của con người. Như đã đề cập ở trên, việc ăn uống hiện nay còn kèm theo cả sự thể hiện bản thân, chứng minh sự thời thượng của con người ta trong xã hội. Người tu cần phải ăn chay để tách mình ra khỏi những điều đó. Cái tôi càng lớn thì tâm càng bất an, bởi nó luôn đòi hỏi mình phải hơn người, khác người, mình là nhất, là số một. Nếu cứ rong ruổi mà chạy theo thỏa mãn cái tôi thì tâm ta làm sao ngơi nghỉ, yên bình?! Ăn chay chính là cách để người tu giảm thiểu sự ngã mạn, bớt đi cơ hội thể hiện mình với đời, quay về với sự giản đơn, khiêm nhường, với ý nghĩa ban sơ của việc ăn uống.

Ăn chay với người tu hành còn mang ý nghĩa của việc nuôi dưỡng hạt giống yêu thương và từ bi. Điều đó xuất phát từ sự cảm thông và thấu hiểu nỗi đau cùng sự sợ hãi nơi những con vật phải từ bỏ mạng sống để phục vụ bữa ăn cho loài người. ‘Có hiểu mới có thương’, có thương thì tim ta mới trở nên ấm áp và dần phát triển những ý nghĩ, hành động thiện lành. Ăn chay cũng đồng nghĩa với việc ta hạn chế việc sát sinh cả ở mình và ở nơi người khác. Không có sát sinh thì những mầm mống tàn bạo, độc ác trong tâm ta đâu có cơ hội trỗi dậy. Từ bỏ điều ác, chưa thiện để làm những điều thiện, điều tốt đẹp chẳng phải là ý nghĩa của sự tu hành đó sao? Chỉ là việc ăn uống thôi nhưng nó lại ngầm dẫn dắt ta tiến bước trên hành trình thực tập việc tu dưỡng đạo đức, hoàn thiện bản thân, giúp tâm mình trở nên an yên, tự tại hơn. Đó là lí do vì sao người tu nên ăn chay và nhận thức theo đúng ý nghĩa thực sự của việc ăn chay.

ý nghĩa ăn chay với ng (1)

Chẳng cần những nghiên cứu dày công của giới khoa học, những người ăn chay một thời gian sẽ tự nhận thấy những biến chuyển tích cực nơi mình. Cơ thể nhẹ nhõm hơn. Tâm trạng cũng trở nên thoải mái, tích cực. Ấy là bởi ta không nạp thêm vào mình những loại thức ăn ô trược, nặng nề. Và nhờ đó, ta tạo ra thêm an lạc và hạnh phúc cho mình cùng người xung quanh. Đó cũng chính là điều mà người tu hành cần hướng tới nếu muốn gỡ bỏ dần những vướng mắc, khổ đau trên con đường đạt tới giải thoát.

Chap vẫn có thể kể ra đây thêm nữa những tác động tích cực của ăn chay đối với người tu hành. Song có lẽ những điều trên cũng đủ để bạn có được sự hiểu biết đúng đắn về vấn đề mà ta đang bàn tới. Ăn chay là một phương tiện, một pháp tu để người tu đạt được mục đích của mình. Biết vận dụng khéo léo, hiểu đúng ý nghĩa của việc ăn chay thì ta sẽ có những bước tiến xa hơn trong quá trình tu tập. Thế nhưng, nếu ta coi ăn chay là điều gì đó to tát, gây chướng ngại cho bản thân mình và người xung quanh, phân biệt kẻ ăn chay với người ăn mặn, nâng cao bản ngã nhờ khả năng ăn chay hay so sánh pháp tu này với pháp tu khác,… thì rõ ràng ta đã làm mất đi hết ý nghĩa của việc ăn chay trong đời sống tu hành. Đỉnh cao nhất của việc ăn uống đối với người tu chính là coi việc ăn chỉ là ăn, không có phát sinh ham muốn, mong cầu hay phân biệt, ngay cả với món mặn. Suy cho cùng, ăn chay cũng chỉ là một phương tiện để tu hành. Cũng giống như chiếc xe máy, tàu hỏa hay máy bay trên hành trình từ Nam ra Bắc, ta có thể lựa chọn một hay nhiều những phương tiện trên để thực hiện hành trình của mình, miễn là phù hợp với bản thân và có thể đưa ta tới đích. Lựa chọn thế nào là ở mỗi người và chỉ có người đó mới biết đâu mới là điều tốt nhất cho chính mình.

Chap mong rằng những chia sẻ trên có thể gỡ bỏ phần nào các băn khoăn, vướng mắc cho những ai chưa có hiểu biết thấu đáo về ý nghĩa của việc ăn chay trong đời sống người tu, người Phật tử. Đừng nên thực hiện điều gì một cách máy móc, chỉ vì người khác bảo thế, khuyên thế hay… bị dọa thế mà chưa thấu rõ ý nghĩa thực sự trong đó. Tu tập một cách tỉnh thức, trí tuệ, đặt sự an lạc trong tâm mình lên hàng đầu thì bất kể điều gì cũng sẽ đưa chúng ta bước đi những bước đúng đắn trên con đường đạt tới sự giải thoát.

9 lí do khiến ăn chay giúp bạn sống lâu hơn

Chắc hẳn mỗi con người chúng ta đều muốn được sống thọ hơn, sống lâu hơn với mỗi nguyện ước của chính bản thân mình. Và hiển nhiên trong cuộc sống không có bất kì một thứ thuốc nào nói về sự trường sinh cả mà sống thọ hơn tức tập sống tốt hơn, sống trong lành hơn mỗi ngày để đạt được những cảnh giới của cơ thể, có thể duy trì được sự tồn tại lâu hơn và một cách khỏe mạnh.

  1. Huyết áp ổn định

Chế độ ăn chay với thành phần chủ yếu là rau xanh và những thực phẩm không chứa nhiều chất béo và cholesterol có hại. Người ăn chay cũng thói quen ăn nhạt hơn người bình thường. Chính vì thế, đây là một trong những lý do khiến người ăn chay có huyết áp ổn định hơn, tránh được các bệnh liên quan đến huyết áp và sống lâu hơn.

  1. Trái tim khỏe mạnh

Tương tự như huyết áp, tim mạch bị ảnh hưởng bởi hàm lượng chất béo chưa bão hòa và cholesterol đưa vào cơ thể. Ăn chay giúp lựa chọn những thực phẩm lành mạnh hơn, làm giảm hàm lượng cholesterol và giảm nguy cơ tắc động mạch.

Một nghiên cứu tiến hành vào năm 2013 trên 44.000 người cho thấy xác suất bị bệnh tim thiếu máu cục bộ ở người ăn chay thấp hơn 30%.

trai tim khoe manh

  1. Cải thiện sức khỏe tâm thần

Các loại rau xanh có tác dụng giúp cho tinh thần được ổn định hơn, khoa học đã chứng minh các chất dinh dưỡng từ thực vật sẽ góp phần cải thiện cảm xúc của con người.

Một nghiên cứu tiến hành vào năm 2012 đã chia ngẫu nhiên những người tham gia thành ba nhóm với chế độ ăn khác nhau: Được ăn tất cả các loại thịt, chỉ ăn cá, và ăn chay hoàn toàn. Các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng sau hai tuần, những người trong nhóm ăn chay khẳng định tâm trạng của họ được cải thiện hơn so với những người thuộc hai nhóm còn lại.

  1. Ngăn ngừa bệnh ung thư

Ngày nay, các nghiên cứu về việc chữa bệnh ung thư bằng rau và trái cây đang có dấu hiệu tiến triển, qua đó, y học cũng đã chứng minh việc ăn chay có kết quả tích cực đối với việc phòng tránh ung thư. Ăn chay giúp cơ thể con người ức chế sự phát triển của các tế bào ung thư. Các nhà nghiên cứu tại Đại học Loma Linda (California) đã nghiên cứu các biến thể của chế độ ăn chay và nguy cơ ung thư trong số những người ít có nguy cơ bị ung thư. Họ phát hiện chế độ ăn chay có thể có tác dụng bảo vệ trên phương diện này. Mặc dù nghiên cứu kể trên không phải là kết luận cuối cùng về vấn đề này, nhưng thực tế cho thấy người ăn chay trường có nguy cơ mắc ung thư thấp nhất, đặc biệt là các dạng ung thư phổ biến của phụ nữ như ung thư vú.

  1. Giảm nguy cơ béo phì

Béo phì có thể là do yếu tố di truyền, nhưng cũng có thể là do cách ăn uống và lối sống không khoa học, tuy nhiên, bệnh béo phì có thể cải thiện được nhờ vào việc ăn chay. Với những người ăn thịt, lượng calo cung cấp cho cơ thể mỗi ngày rất cao, chính vì thế, ăn chay là cách giúp cơ thể giảm tiêu thụ hàm lượng calo không cần thiết ấy, từ đó giúp cơ thể giảm cân nhanh hơn.

Nghiên cứu cho thấy người ăn chay thường có cơ thể cân đối hơn so với những người ăn thịt, và họ cũng thường có cholesterol và chỉ số khối cơ thể (BMI) thấp hơn. Một số dữ liệu cho thấy chế độ ăn chay có thể giúp giảm cân và về lâu dài giúp duy trì trọng lượng cơ thể khỏe mạnh.

an chay

  1. Giảm nguy cơ mất cân bằng nội tiết

Có rất nhiều nghiên cứu chứng minh rằng thịt và các sản phẩm từ thịt là một trong những lí do gây ra mất cân bằng nội tiết, hội chứng đa nang buồng trứng là một trong những căn bệnh mà mất cân bằng nội tiết gây ra. Chính vì thế, ăn chay là một phương pháp hiệu quả để giảm thiểu vấn đề này.

  1. Giảm hội chứng chuyển hóa

Hội chứng chuyển hóa là nguyên nhân chính của nhiều căn bệnh rối loạn mãn tính như tăng huyết áp, tăng cân không kiểm soát, tăng lượng đường trong máu và đề kháng Insulin. Các yếu tố này kết hợp với nhau sẽ gây ra bệnh tim mạch và đái tháo đường cấp tính. Chính vì thế, một chế độ ăn lành mạnh như ăn chay sẽ làm giảm nguy cơ mắc phải hội chứng rối loạn chuyển hóa, từ đó giúp con người sống lâu và khỏe mạnh hơn.

  1. Nguy cơ tử vong thấp hơn

Một nghiên cứu tiến hành năm 2013 trên 70.000 người cho thấy người ăn chay có nguy cơ tử vong thấp hơn 12% so với người không ăn chay. Vì động mạch không bị nghẽn bởi chất béo bão hòa và cholesterol nên người ăn chay có nguy cơ mắc bệnh mãn tính thấp hơn.

  1. Nguy cơ mắc tiểu đường thấp hơn

Nhiều công trình nghiên cứu cho thấy người ăn chay ít có nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường. Mặc dù ăn chay không chữa được bệnh tiểu đường nhưng nó có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh bằng cách giúp chúng ta duy trì cân nặng và cải thiện kiểm soát đường huyết.

Giờ thì bạn đã biết ăn chay có tác động như thế nào lên cơ thể chúng ta để giúp ta có thể kéo dài tuổi thọ, sống lâu hơn. Đâu phải là những điều to tát, xa vời, ngược lại, tất cả các lí do này đều gần gũi, sát thực đối với các vấn đề trên cơ thể con người. Sống lâu nhưng quan trọng hơn phải là sống khỏe, vui vẻ, hạnh phúc với cuộc sống của mình. Ăn chay sẽ góp phần mang đến bạn điều tuyệt vời ấy.

Món chay giả mặn, đâu thực đâu hư?

Trong thế giới ăn chay, có một ‘nhân vật’ gây khá nhiều tranh cãi, đó là các món chay giả mặn. Người ta đưa ra nhiều ý kiến khác nhau. Có người cảm thấy những món chay giả mặn ăn rất ngon, khiến việc ăn chay trở nên dễ dàng hơn. Người thì cho rằng đã ăn chay mà đặt tên món ăn và hương vị giống món mặn thì khác nào miệng thì ăn chay nhưng đầu thì nghĩ đến ăn mặn. Như vậy thì lòng ham thích thịt động vật của con người ta đâu có suy giảm. Vậy người ăn chay có nên dùng các món giả mặn này hay có thái độ như nào với chúng? Để trả lời được câu hỏi này, chúng ta nên nhìn vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau.

Chap không rõ nguồn gốc của các món chay giả mặn bắt đầu từ đâu. Tuy nhiên, Chap tin là chúng ra đời từ một suy nghĩ trong sáng của một ‘đầu bếp gia’ ăn chay nào đó. Hẳn người ta không thể tạo ra các món chay giả mặn chỉ để lừa bịp người khác hay kích thích lòng tham của những người ăn chay. Chỉ có thể là do người ấy muốn việc ăn chay của mình trở nên dễ dàng, thú vị hơn, tạo thêm sức hấp dẫn cho các món chay. Đồng thời nó cũng khiến người ăn mặn có thể tiếp cận với việc ăn chay mà bớt đi những vướng mắc, chướng ngại do thói quen ăn uống lâu ngày. Nếu là như vậy thì bản thân những món chay giả mặn hay người chế biến các thực phẩm này có gì không tốt? Điều đó có đáng trở thành những mục tiêu để chúng ta lên án, chê bai hay đưa ra những ý kiến đánh giá chủ quan và khiếm nhã không?

món chay giả mặn

Bước đầu ăn chay của mỗi người mỗi khác, do thói quen và định kiến. Có người dễ dàng, có người khó khăn. Chúng ta không thể phủ nhận tác động của các món chay giả mặn trong việc làm hài hòa, rút ngắn phần nào khoảng cách giữa hai thế giới ăn chay, ăn mặn. Cho dù là hiểu biết chưa đầy đủ, là còn có lòng tưởng đến các hương vị thịt cá cũ, song chẳng phải nhờ những món ăn ấy mà nhiều người đã ăn chay được đó sao? Nếu chỉ nhờ vào các loại rau đậu và những kiến thức mơ hồ về vấn đề dinh dưỡng, chế biến món chay thì hẳn là không ít người đã từ bỏ mà quay trở về con đường cũ hay ăn chay trong sự coi thường của người đời, rằng chúng nhạt nhẽo, vô vị, thiếu chất …

Với nhiều người, các món chay giả mặn có thể là tác nhân kích thích hay cổ súy cho lòng ham thích ăn thịt của người sử dụng. Ăn chay mà còn nghĩ đến các món mặn thì ra gì? Thế nhưng, mỗi người lại suy nghĩ một khác. Có chắc là ai cũng có một sự liên tưởng giống nhau. Đôi khi, tên gọi chỉ là cái tên gọi. Thịt gà chay, cá thu chay, sườn khúc chay … cũng chỉ là một cái tên để ta phân biệt giữa món nọ với món kia cho dễ nhớ. Hương vị và sự liên tưởng nhiều khi cũng chẳng ăn nhập với sự ham muốn với những món mặn thật sự. Chap từng đọc comment của các bạn trong các bài viết cũng về chủ đề món chay giả mặn này. Có bạn đã viết rằng bạn ăn các món giả mặn thấy đúng là giống với thịt gà thật, thịt bò thật nhưng nếu cho bạn ăn các món mặn ấy thật thì bạn thấy ói luôn chứ chẳng ham thích gì. Như vậy mới thấy rằng không phải ai ăn các món giả mặn thì đều liên tưởng hay vẫn còn thích hương vị các món mặn. Thích hay không thích còn phụ thuộc vào tâm ý từng người mà chỉ người đó mới biết mình ra sao. Không ai có thể đứng ngoài mà suy xét, đánh giá rồi cho rằng người ta nên hay không nên làm điều đó được.

cá chay giả mặn

Bởi, rất khó để biết được người khác nghĩ gì, có cảm nhận thực sự ra sao nên chúng ta chỉ có thể nhận biết và điều chỉnh chính tâm mình trước. Nếu việc ăn các món chay giả mặn đúng là đã khơi gợi trong bạn sự ham muốn, lòng tưởng đến các món mặn mà bạn chưa thực sự dứt bỏ thì đúng là nên dừng lại hành động này. Điều đó sẽ góp phần giúp tâm ý ăn chay của bạn trở nên dứt khoát hơn. Trong khi đó, bạn ăn các món giả mặn mà cảm thấy bình thường như bất kỳ một thực phẩm thực vật, tự nhiên nào khác, có hay không có những món đó không làm tâm bạn nổi lên một suy nghĩ gì thì hẳn nhiên ta chẳng cần quan tâm thứ mình ăn có giả mặn hay không nữa. Thật giả lúc này không còn phụ thuộc vào cái chúng ta ăn mà chính là ở tâm mình, suy nghĩ thực sự bên trong mình. Có thành thật với chính mình hay không lại phụ thuộc ở bản thân mỗi người.

Xét trên phương diện sức khỏe, Chap ủng hộ những món ăn tự nhiên hơn là các món ăn được chế biến qua nhiều công đoạn như ở thực phẩm chay chế biến sẵn hay các món chay giả mặn. Con người chúng ta sinh ra từ tự nhiên nên hẳn sẽ hợp với những gì càng gần với tự nhiên, thuộc về tự nhiên càng tốt. Ngành công nghiệp thực phẩm ra đời có thể chứng minh sự tiến bộ, óc sáng tạo, thông minh của loài người. Thế nhưng, mặt trái của nó là kéo chúng ta ra xa hơn với sự tự nhiên vốn có, khiến chúng ta sống một cuộc sống ‘công nghiệp’ như chính những gì ta đang vận hành thế giới. Chap luôn cảm thấy khỏe mạnh, an ổn khi sống gần với tự nhiên, ăn những thức ăn hợp tự nhiên. Bởi vậy, những món chay giả mặn từ lâu đã chỉ xuất hiện rất hạn chế trong bữa cơm hàng ngày của gia đình Chap.

Dù có sử dụng chúng hay không thì Chap luôn muốn giữ một thái độ khách quan với loại thực phẩm này. Phải đứng trên nhiều góc độ khác nhau để mà thấy được mặt lợi, mặt hại của chúng. Và thực chất, có lợi hay không, giả hay thật, tất cả không nằm trong sự đánh giá, suy nghĩ phiến diện của chúng ta mà nằm ở trong tâm thức, cảm nhận thật sự bên trong ta với chính thực phẩm đó, rằng ta có phát sinh sự ham thích nào, ta có liên tưởng để rồi không thể quên hương vị các món mặn… Món có thể giả nhưng tâm thức khi ta ăn không thể giả, điều đó phụ thuộc vào sự thành thật nơi tâm mỗi người.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here